Thay Dầu thắng cho ô tô là hệ thống phanh quyết định trực tiếp đến sự an toàn của mỗi chuyến đi, nhưng bộ phận này thường chỉ được chú ý khi má phanh mòn hoặc phát ra tiếng rít khó chịu. Ít ai biết rằng, chất lỏng truyền lực - dầu thắng - mới chính là "huyết mạch" giữ cho hệ thống phanh hoạt động nhịp nhàng và chính xác. Theo thời gian, chất lỏng này bị nhiễm ẩm, biến chất và mất đi tính năng truyền lực, dẫn đến những nguy cơ mất phanh vô cùng nguy hiểm. Việc chủ động kiểm tra và thay dầu thắng cho ô tô định kỳ không chỉ bảo vệ tính mạng của bạn cùng gia đình mà còn giúp kéo dài tuổi thọ cho toàn bộ hệ thống gầm bệ của xe.
Dầu thắng (hay còn gọi là dầu phanh) là loại chất lỏng thủy lực đặc biệt được sử dụng để truyền lực từ bàn đạp phanh qua xi-lanh chính đến các piston tại bánh xe. Piston này sẽ ép má phanh vào đĩa phanh để tạo ra lực ma sát làm xe giảm tốc độ hoặc dừng lại. Khác với dầu động cơ vốn làm nhiệm vụ bôi trơn, dầu thắng hoạt động trong môi trường kín chịu áp suất cực cao và nhiệt độ phát sinh rất lớn từ ma sát giữa má phanh và đĩa phanh.
Hầu hết các loại dầu thắng thông dụng hiện nay đều có gốc glycol. Đặc tính hóa học nổi bật của gốc glycol là tính ngậm nước (hygroscopic). Trải qua quá trình sử dụng, dù hệ thống phanh được thiết kế kín, dầu thắng vẫn hấp thụ một lượng hơi ẩm nhất định từ môi trường bên ngoài thông qua các kẽ hở ở gioăng cao su, nắp bình chứa hoặc các khớp nối đường ống.
Khi hàm lượng nước tích tụ trong dầu thắng vượt quá mức an toàn (thường là trên 3%), điểm sôi của dầu thắng sẽ bị giảm mạnh. Khi người lái phanh gấp hoặc rà phanh liên tục lúc xuống dốc, nhiệt lượng tỏa ra cực kỳ lớn sẽ làm lượng nước lẫn trong dầu sôi lên, tạo ra các bong bóng khí bên trong đường ống dẫn. Vì chất khí có thể bị nén lại trong khi chất lỏng thì không, áp lực đạp phanh sẽ bị triệt tiêu bởi các bọt khí này, gây ra hiện tượng mất phanh đột ngột hay còn gọi là "khóa hơi" (vapor lock).
Hệ thống phanh luôn phát ra các tín hiệu cảnh báo trước khi xảy ra sự cố nghiêm trọng. Dưới đây là những dấu hiệu rõ rệt cho thấy dầu thắng trên xe của bạn đã biến chất và cần được thay thế gấp:
Khoảng thời gian định kỳ để thay mới dầu thắng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như dòng xe, điều kiện khí hậu và thói quen vận hành của người lái. Theo khuyến cáo chung từ hầu hết các nhà sản xuất ô tô, chủ xe nên thực hiện thay mới dầu thắng sau mỗi 40.000 km hoặc sau 2 đến 3 năm sử dụng.
Ngay cả khi chiếc xe của bạn ít khi lăn bánh và số km đi được chưa đạt mức khuyến cáo, dầu phanh vẫn tự động hút ẩm từ không khí theo thời gian. Do đó, mốc thời gian 2 năm luôn là giới hạn an toàn để thay dầu phanh mới.
Nếu bạn thường xuyên lái xe trong các điều kiện khắc nghiệt như chạy xe dịch vụ trong đô thị đông đúc, rà phanh liên tục do tắc đường, thường xuyên chở hàng nặng hoặc di chuyển ở những vùng đồi núi có độ dốc cao, nhiệt độ hệ thống phanh sẽ luôn ở mức rất cao. Trong trường hợp này, việc kiểm tra và thay dầu thắng nên được thực hiện sớm hơn, khoảng sau mỗi 20.000 km đến 30.000 km hoặc sau 1 năm rưỡi.
Trên thị trường hiện nay có nhiều loại dầu thắng với các tiêu chuẩn kỹ thuật khác nhau, được ký hiệu bằng chữ DOT (Department of Transportation - Bộ Giao thông Mỹ). Việc hiểu rõ các thông số này giúp bạn lựa chọn đúng sản phẩm phù hợp cho xe của mình:
Cảnh báo an toàn: Tuyệt đối không được nhầm lẫn giữa DOT 5 (dầu thắng gốc silicone) với các loại dầu gốc glycol như DOT 3, DOT 4 hay DOT 5.1. Dầu gốc silicone không hấp thụ nước và không tương thích hóa học với dầu gốc glycol. Việc trộn lẫn hai loại dầu này sẽ tạo ra một hỗn hợp dạng keo đặc làm kẹt cứng các van phanh, phá hủy toàn bộ gioăng cao su và gây hỏng hệ thống phanh ngay lập tức.
Thay dầu thắng không chỉ đơn giản là việc mở nắp và đổ thêm dầu mới vào bình chứa. Đây là một quy trình kỹ thuật đòi hỏi sự tỉ mỉ, có sự hỗ trợ của các dụng cụ chuyên dụng nhằm đẩy hết toàn bộ lượng dầu cũ, cặn bẩn và khí thừa ra ngoài. Quy trình chuẩn tại các garage chuyên nghiệp bao gồm các bước sau:
Kỹ thuật viên sẽ kiểm tra độ mòn của má phanh, đĩa phanh và độ kín khít của các đường ống dẫn dầu phanh, cup-ben phanh xem có hiện tượng rò rỉ hay không. Nếu phát hiện các hư hỏng vật lý, việc sửa chữa cơ khí phải được thực hiện trước khi thay dầu.
Kỹ thuật viên sử dụng thiết bị hút chân không chuyên dụng để hút sạch lượng dầu cũ đã bị biến chất và chuyển màu ra khỏi bình chứa dầu phanh chính dưới nắp capo. Sau đó, lau sạch các cặn bẩn bám ở đáy bình chứa.
Đổ dầu phanh mới đúng loại (đáp ứng tiêu chuẩn DOT 3 hoặc DOT 4 theo quy định của hãng xe) vào bình chứa cho đến khi đạt mức tối đa (Max).
Đây là bước cốt lõi quyết định sự thành bại của quá trình thay dầu thắng. Quy trình xả gió được thực hiện lần lượt từ bánh xe ở xa xi-lanh chính nhất đến bánh xe ở gần nhất (thứ tự thông thường là: bánh sau bên phải -> bánh sau bên trái -> bánh trước bên phải -> bánh trước bên trái).
Kỹ thuật viên sẽ nới lỏng ốc xả gió tại heo phanh của từng bánh xe, gắn một ống nhựa trong suốt dẫn dầu cũ ra chai chứa bên ngoài. Một kỹ thuật viên khác ngồi trên cabin thực hiện thao tác nhồi phanh liên tục để ép dầu cũ và bọt khí thoát ra ngoài đường ống, đồng thời châm thêm dầu mới liên tục vào bình chứa chính để ngăn không cho không khí bị hút ngược vào hệ thống. Thao tác này được lặp lại cho đến khi quan sát thấy dòng dầu chảy qua ống nhựa trong suốt trở nên sạch, không còn bọt khí và có màu của dầu mới thì siết chặt ốc xả gió lại.
Sau khi hoàn tất xả gió ở cả 4 bánh, kỹ thuật viên sẽ nhấn thử chân phanh để cảm nhận độ cứng dứt khoát của bàn đạp phanh. Cuối cùng, xe sẽ được đưa ra đường thử nghiệm lâm sàng để kiểm tra khả năng dừng, độ nhạy phanh ở các dải tốc độ khác nhau trước khi bàn giao xe cho khách hàng.
Khi tiến hành bảo dưỡng hoặc thay dầu phanh cho ô tô, chủ xe cần lưu ý một số điểm mấu chốt để tránh các hư hại không đáng có:
Hệ thống phanh liên quan trực tiếp đến sự an toàn tính mạng của hành khách trên xe. Vì vậy, việc thực hiện bảo dưỡng và thay dầu thắng cần được đảm nhận bởi những kỹ thuật viên có tay nghề vững vàng cùng sự hỗ trợ của trang thiết bị hiện đại. Tại khu vực Hóc Môn và các quận lân cận thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Garage Ô tô 247 Hóc Môn luôn là điểm đến tin cậy hàng đầu cho các chủ xe.
Đến với Garage Ô tô 247 Hóc Môn, chiếc xe của bạn sẽ được chăm sóc toàn diện với:
Đừng chủ quan với những dấu hiệu bất thường từ hệ thống phanh. Hãy chủ động đưa xe của bạn đến Garage Ô tô 247 Hóc Môn để được kiểm tra và thay dầu thắng định kỳ, mang lại sự an tâm tuyệt đối trên mọi hành trình.
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
Garage Ô tô 247 Hóc Môn
Địa chỉ: 555 Trung Mỹ Tân Xuân, Hóc Môn, Thành Phố Hồ Chí Minh
Hotline: 0938 247 868
Điện thoại: 0938 247 868
Email: quyvanbtf@gmail.com
Website: garaotohocmon.com
